KAVAS AHMED AĞA ÇEŞMESİ

(iskele meydanında bulunmaktadır).

Çengelköy İskele meydanında bulunan bu çeşme, dört yüzlü, çok güzel bir tarih yadigarıdır.

Üstünde ki kitabesinde şöyle yazar. “Devletlu Mehmed Hüsrev Paşa Hazretlerinin Kavasbaşısı Ahmed Ağa nam sahib-ül-hayrın Çengel Karyesinde Çakaldağı nam mahalde mütesarrıf olduklrı mülk bağı derununda hafr eylediği yedi adet Bi'r-iman'dan (su kuyusundan)hasıl olan ma-i leziz hasbeten lillah taleben limerdatillah karye-i mezburede inşasına muvaffak oldokları iki adet çeşme ve bir musluk ve birsavağa cereyan ettirmiş ve mütevellisi yedinde bulunan vakfiye-i ma'mülünbiha mantukunca vaz' olan yüz bin kuruşun vikayesi ile nemasından muhtac-ı tamir ve termim olacakları su yolları mesarafına sarf vemüruru ezmine ile ma-i lezizi mezbürun menbaından fazlası vardır. denilerek bir damlası mahall-i ahara naklü sirkat olunmak ve eğer ictisar eden olursa dü cihanda makhür vedücar-ı zill ü hasar olsun amin”

Bu çeşmeyi ve başka bir çeşme ile bir musluğa, Mehmed Hüsrev Paşanın Kavas başısı Ahmed Ağa, Çakal Dağındaki bağına kazdırdığı yedi kuyudan akıttığı su için yaptırmış ve 100.00 kuruş da vakıf etmiştir. Bu para ve neması ile kuyuların ve musluğun mütemadi tamiri yapılacaktır.

   KAVVAS BAŞI ÇEŞMESİ

(Hacı Ömer Efendi Camii yanında bulunmaktadır)

Bu çeşme çengelköy'ünde Hacı Ömer Efendi camiinin yanında idi. Çeşme yıkılmıştır. Kitabesinde şunlar yazar; “Sadr-ı esbak Mehmed Hüsrev Paşa Hazretlerinin ser-i kavvasanı sahib-ül hayrat v-el hasenat Ahmed Ağa..1270”

Bu çeşmeyi sadr-ı azam Mehmed Hüsrev Paşa'nın kavvas başı (hicri) 1270 (miladi) 1853 yılında yaptırmıştır.

   HADİCE SULTAN ÇEŞMESİ

(Yenimahalle’de bulunmaktadır.)

Bu çeşme Çengelköy'de Yenimahalle'dedir. Üstünde şu mısralar okunur: “Bu çeşmeyi ihlas ile bünyad eden”, “Hanım ila yevmil kıyame yad ola” , “Nüş eyledikçe teşneler bu kevseri”,“Cennete kadr ü rütbesi müzdad ola”,“B abdan ruh-u Hadice şad ola (27)” Şair Ayni'nin hazırladıgı bu kitabeye göre Hadice Hanım isminde bir hayırsever kadın bu çeşmeyi (hicri) 1241, (miladi) 1825 yılında yaptırmıştır.

   HAMAM ÇEŞMESİ

(Çengeloğlu hamam sokakta bulunmaktadır)

Çeşme;Çengelköy'de kendi adı ile anılan sokağın başındadır. Arkasında su hazinesi ve savağı vardır. Çeşme, som mermerden yapılmıştır. Ayna taşı kabartmalarla süslenmiştir. Üstünde Sultan Abd-ül-Aziz'in tuğrası vardı. Harf inkılabından sonra kapatılmıştır.

Kitabesinin iki tarafında tabiib hilallere sekizer şualı ay yıldız vardır. Şair Fatin'in hazırladığı su gibi akan bu tarih manzumesinden öğrendiğimize göre nükteci bir zat olan Yusuf Ziya Paşa, rahmetli eşinin ruhu için buraya bir çeşme yaptırmıştı. Zamanla suyun mecraları, künkleri başkalarının eline geçmiş, çeşme susuz kalmıştır.

Daha sonra Ayzade Mahmut Paşa, çeşmeye başka bir mecradan su getirerek ((hicri) 1279 (Miladi) 1862 yılında) çeşmeyi ihya etmiştir. Çeşmenin suyu, tomruğun altından Hasif Paşa çiftliğinden çıkmaktadır. Tomruk ayarında nefis suyu vardır. Çeşmenin arkasında bir hamam, vardı yıkılmıştır, yanlız iki halveti kalmıştır. Bu çeşmeyi (Kör Yusuf Ziya-ed-din Paşa) yaptırtmıştır, Gürcü'dür. H.1213, M.1798 de Sadrazam olmuştur. Trabzon, Çıldır, Konya, Halep Valiliklerinde.H.1223, M.1808 deikinci defa Sadrazam olmuştur. Maden eminliği de yapmıştır. Evi Beylerbeyi'nde idi. Bir ara H1220, M.1805 yılında hizmetinden istifa ederek Beylerbeyi'ndeki evinde inzivaya çekilmişti. Çeşmeyi o vakit ölen eşi adına yaptırmıştı. Çeşmeyi yenileyen Mahmud Paşa'nın H.1295, M.1878 yılında ölerek Aziz Hüdai tekkesine gömülen Mahmud Paşa olduğunu sanıyoruz. Sicil sahibi, bu Paşa; “Kudema-yı Askeriyeden olup Mirlivalıkdan emekli ve Sürre-i Hümayün Emini idi” diyor.

   KAYMAK MUSTAFA PAŞA ÇEŞMESİ

(Kulelide bulunmaktadır)

Bu çeşmeyi; sadrazam Nevşehir'li İbrahim Paşanın arzusu ve işareti üzere damadı Kaymak Mustafa Paşa, Kuleli yakınında yaptırmıştı. Çelebizade İsmail Asım Efendi,çeşme için şu güzel tarih manzumesini yazmıştır: Son mısra ebced hesabına vurulunca H.1137, M.1274 tarihi çıkan bu çeşme,Sultan III.Ahmed zamanında yapıldığı halde matbu Hadika'da - manzumenin birinci mısrasında şöyle deniliyor: “Şehinşah-ı zaman Sultan-ı Mahmud Han Gazinin” mısrasındaki buradaki (Mahmud)un 8 Ahmed) olması lazımdır.

   LAHANA ÇEŞMESİ

Karakol’un önünde bulunmaktadır.

   HAVUZ BAŞI ÇEŞMESİ

Havuzbaşı ilk öğretim okulu yanında bulunmaktadır

   BEKAR DERE ÇEŞMESİ

Çengelköy merkezinde üç yol ağzında bulunmaktadır

   YOLCULAR ÇEŞMESİ

üzel tepe yolu girişinde bulunmaktadır